Historia

Do gminy Słupia można wjechać od strony Końskich. Pierwszą napotkaną miejscowością jest Pijanów. Miejscowość liczy ok. 200 mieszkańców. W okresie międzywojennym istniała gmina Pijanów z siedzibą w Słupi. Skręcając w prawo w kierunku na Pilczycę-Góry Mokre po przejechaniu około 2 km dojeżdżamy do miejscowości Radwanów Wieś. Nazwa miejscowości pochodzi od staropolskiej nazwy Radwan. Źródła historyczne podają, że w 1827 r. było tu 16 domów i 107 mieszkańców. W 1876 r. wymieniany był folwark i młyn wodny. Młyn zapewne musiał znajdować przy przepływającej rzece, na co wskazuje znajdujący się staw po prawej stronie drogi graniczący z placem szkoły podstawowej . Obecnie miejscowość dzieli się na Radwanów Wieś i Radwanów Kolonię. Przed budynkiem szkoły skręcamy w prawo, a.po przejechaniu Kolonii Radwanów dojeżdżamy do miejscowości Biały Ług. W miejscowości tej znajduje się kamienny obelisk, upamiętniający bitwę partyzancką stoczoną w dniu 27.1 O. 1944r. przez oddział 25 P.P.AK z przeważającymi siłami Wermachtu i SS. Wracamy do Radwanowa. Kolejną miejscowością, jaką napotykamy jest Olszówka, z której po przejechaniu ok. 2,5 km, dojeżdżamy do Pilczycy. Nazwa miejscowości wywodzi się od rzeki Pilicy. Najstarsza pisemna wzmianka o Pilczycy pochodzi z 1325 r. i jest w niej mowa o dziesięcinie snopowej wsi Skąpe składanej kościołowi Parafii Zaleś na, bo tak wówczas nazywano parafię w Pilczycy. Z miejscowością tą związany jest żyjący w XVII w. Jan Chryzostom Pasek, słynny autor pamiętników, który był drugim mężem właścicielki dóbr Pilczyca Anny Łąckiej z Ramsowiczów. Jej prochy spoczywają pod poprzednio istniejącymi kościołami. W 1723 r. nowy właściciel Pilczycy Franciszek Zaremba, komornik ziemski sieradzki, otrzymał od króla Augusta przywilej założenia miasta na terenie wsi Pilczyca. Z przywileju tego nie skorzystał. Obecnie w miejscowości Pilczyca na uwagę zasługuje kościół parafialny murowany pod wezwaniem św. Michała, wybudowany w latach 1930-1950.

Kościół Parafialny w Pilczycy

Posiada on trzy nawy; w głównej znajduje się ołtarz z obrazem Matki Boskiej z Dzieciątkiem na ręku, a w nawach bocznych ołtarze św. Michała i św. Józefa. W kościele znajduje się kaplica z obrazem Chrystusa Miłosiernego. Poprzedni kościół murowany, wybudowany w latach 1851-1859 za proboszcza ks. Jana Szkorucińskiego, spłonął w 1920 r. W drodze na cmentarz, po prawej stronie napotykamy kaplicę św. Barbary, wybudowaną w 1890 r. w miejsce modrzewiowej kaplicy z 1696 r. W kaplicy drewniany ołtarz gotycki z obrazem św. Barbary. O głębokim patriotyzmie mieszkańców świadczy tablica pamiątkowa poświęcona Tadeuszowi Kościuszce a umieszczona na zewnątrz kaplicy.

Cmentarz Parafialny w Pilczycy

Na tutejszym cmentarzu znajduje się kilka godnych uwagi nagrobków. Tuż przy wej ściu zwraca uwagę ok. 2 metrów wysokości pomnik przedstawiający posąg anioła, a kilka metrów za nim grobowiec rodzin Moeller i Lipskich z połowy XIX wieku. Jest w formie baldachimu odlanego z żeliwa. Prawdopodobnie została odlana w odlewni żeliwa Jacka Lipskiego dziedzica dóbr Skąpego, Jacek Lipski był również budowniczym kościoła parafialnego z połowy XIX w. Na uwagę zasługuje również grobowiec rodzinny Zarembów, właścicieli dóbr w Pilczycy i Rudzie Pilczyckiej oraz kamienna płyta grobu ks. Jan Szkorucińskiego.

Tablica pamiątkowa Tadeusza Kościuszki

Tablica pamiątkowa w Pilczycy. Ufundowana przez chłopów polskich w 1OO-ną rocznicę śmierci Tadeusza Kościuszki w 1917 r.

Obecnie w miejscowości Pilczyca znajduje się szkoła podstawowa. Do niedawna obok budynku obecnej szkoły podstawowej stał budynek murowany, pełniący rolę siedziby właścicieli dóbr Pilczyca do końca XIX wieku. Następnie w budynku tym żona właściciela majątku Pilczyca hrabina Zofia Zamojska prowadziła tzw. Ochronkę, do której uczęszczały dzieci z okolicznych wiosek. Uczyły w niej dwie nauczycielki utrzymywane przez hrabinę, a nauka była tajna. Po odzyskaniu .niepodległości w październiku 1920r. w budyQku utworzona została 2 klasowa szkoła publiczna. Szkoła podstawowa znajdowała się w tym budynku do 1993 r.

Zespół pałacowy w Rudzie pilczyckiej

Ruda Pilczycka znajduje się w odległości 1,5 km od Pilczycy Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z XVI w. i świadczą już o charakterze rolniczym miejscowości. W końcu XIX wieku Tomasz Zamojski odkupił od rodziny Zarembów majątek Pilczyca i wybudował zespół pałacowy wraz z dużym parkiem w stylu angielskim w Rudzie Pilczyckiej w miejscu drewnianego dworu.W 1901r. Tomasz Zamojski sprzedał majątek wraz z zespołem pałacowym kuzynowi Władysławowi Zamojskiemu. Żona Hrabiego Zamojskiego Zofia była założycielką Ochronki w Pilczycy. Była również prezeską Katolickiego Stowarzyszenia Kobiet Archidiecezji Warszawskiej wiceprezeską Zarządu Zjednoczenia Katolickiego Związku Kobiet, członkiem Międzynarodowej Unii Katolickiej Organizacji Kobiet. Gdy w 1919 r. wybuchła wojna polsko-sowiecka, syn Stanisław oraz córka Maria Róża zaciągnęli się na ochotnika do wojska. Stanisław z ułanami Krechowieckimi ruszył na front a Maria Róża zwana Marulą została przyjęta do szpitala frontowego. Obecnie,!-, zespole pałacowym znajduje się Dom Pomocy Społecznej. W okalającym DPS parku możemy spotkać kilka okazałych, rzadkich gatunków drzew takichjak: choina kanadyjska, daglezja, sosna wejmutka, dąb błotny, buk czerwony, tulipanowiec amerykański. Park zajmuje powierzchnię kilku hektarów, stanowi wspaniałe otoczenie Domu Pomocy Społecznej i jest miejscem spacerów zarówno pensjonariuszy,jak i mieszkańców. W 2004 r. rozpoczęto rozbudowę Domu Pomocy Społecznej, a po jej zakończeniu przewiduje się możliwość wynajmu miejsc noclegowych. O świetności zespołu pałacowego w Rudzie Pilczyckiej świadczą też zachowane do dziś pozostałości z końca XIX w., a wśród nich stodoły, obory, spichlerze oraz pracujący do . dnia dzisiejszego młyn z połowy XIX w. Do II wojny światowej obok młyna znajdował się tartak który wraz z młynem były napędzany maszyną parową. Pracownicy folwarczni zamieszkiwali w tzw. "czworakach" z 1914 r., które zostały przeniesione do Muzeum Wsi Kieleckiej w Tokarni. W czasie II wojny światowej okoliczne lasy były schronieniem dla partyzantów Armii Krajowej. W dniu 8 sierpnia 1944r miejscowość była miejscem potyczki żołnierzy Armii Krajowej z oddziałami niemieckimi, które stacjonowały w zespole pałacowym. Zdarzenie upamiętnione zostało obeliskiem kamiennym, który znajduje się obok siedziby leśnictwa Ruda Pilczycka. Miejscowość położona jest nad rzeką Czarną Prawą. Idąc w górę rzeki w pobliskim lesie bobry wybudowały swoje tamy. Napotkamy tam też wydrę oraz czarnego bociana.

z Rudy Pilczyckiej wracamy do Pilczycy w której mijamy z prawej strony budynek szkoły podstawowej i skręcamy w kierunku na Góry Mokre. Dojeżdżamy do miejscowości Piaski. Znajduje się tutaj kamieniołom, z którego wydobywano piaskowiec biały z przeznaczeniem na okoliczne budowy. Z kamieniołomu pochodzi piaskowiec użyty do budowy kościoła w Pilczycy. Opuszczając Piaski dojeżdżamy do Centralnej Magistrali Kolejowej (CMK) po przejechaniu, której docieramy 8o miejscowości Zaostrów, założonej na gruntach rozparcelowanych w 1833 r. przez Jacka Lipskiego, wspomnianego wcześniej budowniczego kościoła w Pilczycy z II pol. XIX wieku. Jacek Lipski założył również miejscowości Budzislaw i Gabryjelów, które to wioski wzięły nazwę odjego synów. . Z Zaostrowia wracamy do CMK jedziemy do miejscowości Skąpe. Najstarsza pisemna wzmianka o tej miejscowości pochodzi z 1347 r. Jestw niej mowa o płaceniu dziesięciny kościołowi w Pilczycy. Wspomniany Jacek Lipski założył tutaj wielki piec odlewów żelaznych, w którym pracowało około 300 robotników. Problemy z wodą przyczyniły się do zamknięcia wielkiego pieca. Dowodem na istnienie fabryki jest znajdujący się na cmentarzu w Pilczycy nagrobek żeliwny stolarza modelowego fabryki w Skąpem. Około 1840 r. w tym samym miej scu założono fabrykę wyrobów z drewna. W szczególności wyrabiano dużo sztyftów do butów. W 1870 r. majątek Skąpe nabył Kazimierz Wojtkowski, a następnie hrabia Aleksander Czapski, który zamknął fabrykę wyrobów z drewna, a w jej murach uruchomił gorzelnię, która funkcjonowała do początku XX wieku. Do chwili obecnej widoczne są pozostałości po fabryce i gorzelni. W Skąpym na wzgórzu za stawem przy drodze Piotrków-Kielce znajdują się ruiny po folwarku. z miejscowości Skąpe możemy dojechać do użytku ekologicznego pod nazwą "Mokry Las", zlokalizowanego pomiędzy tą miejscowością a Budzisławem i Zaostrowem, zajmującego ok. 300 ha. Jest to naturalny ekosystem łąkowo-bagienny, który stanowi ostoję rzadkich ptaków: cietrzewia, żurawia, derkacza oraz trzmielojada, świerszczaka i pazia królowej z gromady owadów. Użytek ekologiczny "Mokry Las" może być doskonałym miejscem db prowadzenia zajęć dla uczniów w ramach tzw. zielonej szkoły w oparciu o istniejącą na terenie gminy sieć szkół. Z miej scowości Skąpe dojeżdżamy do drogi relacji Końskie- Włoszczowa, skręcamy w lewo i docieramy do miejscowości Wólka. Miejscowość położona jest na przecięciu dwóch ważnych dróg relacji Kielce-Piotrków-Łódź i Końskie-Włoszczowa-Częstochowa. W miejscowości znajduje się szkoła Podstawowa, piekarnia oraz dwa sklepy. Skręcając w kierunku na Kielce dojeżdżamy do miejscowości Mnin.

Mnin

Dzieje Mnina nierozerwalnie związane są z powstaniem kościoła i parafii. Pierwsza udokumentowana wzmianka o miejscowości pochodzi z 1347 r., kiedy biskup gnieźnieński Jarosław przeznaczył dziesięciny z Mnina na uposażenie katedry w Krakowie. W 1424r. został wybudowany drewniany kościół pod wezwaniem Wszystkich Świętych. O Mninie wspomina słynny polski historyk XV wieku Jan Długosz. W 1823 r. właściciel Mnina hrabia Aleksander Colonna- Walewski wraz z żoną Teklą ufundowali kościół murowany. Obecny kościół murowany został zbudowany w latach 1956-1963. Wykonany jest z piaskowca, posiada trzy nawy; środkową wyższą i dwie boczne niższe. Wyposażenie wnętrza kościoła, ołtarze w stylu renesansowo-barokowym i inne elemeąty jego wystroju zostały przeniesione z drewnianej kaplicy. W 1885r. zaborcy zlikwidowali prawo Mnina do organizowania jarmarków w każdy poniedzi(lłek, ale kolejny właściciel majątku Mnin, dymisjonowany pułkownik Jabłoński,w 1909 r. wyjednał u władz rosyjskich przywrócenie przywileju. Epidemia cholery, która przeszła przez ziemię konecką w drugiej połowie XIX wieku nie ominęła Mniria. Jej ofiary grzebano w osobnym miejscu zwanym Mokre. Nazwa ta figuruje dziśjako część Mnina. W końcu XIX wieku liczba mieszkańców Mnina wynosiła 703 osoby. We wsi znajdował się folwark, gorzelnia i piec wapienny wykorzystujący miejscowe złoża kamienia. Ruiny tych budowli zachowały się do dnia dzisiejszego ale w złym stanie architektonicznym. Zaborca rosyjski w ramach programu wynaradawiania Polaków po powstaniu styczniowym, chcąc zjednać sobie chłopów, tworzył nowe wsie o rosyjskich nazwach. Nazwy wsi uległy z czasem spolszczeniu stąd nazwa przysiółka Błagodać. Pierwszy w odrodzonej Polsce spis powszechny ludności przeprowadzony w 1921 r. wykazał 969 mieszkańców, spośród których 97 było wyznania Mojżeszowego. Pierwsza szkoła w Mninie powstała za czasów carskich w końcu wieku XIX. Plac pod budowę przekazał Hrabia Colonne- Walewski. W 1931 r. dzięki staraniom miejscowej ludności i wójta gminy wybudowano piętrowy drewniany budynek szkolny, w którym nauczanie odbywa się do dnia dzisiejszego. W opisiei powiatu koneckiego z roku 1925 znajduje się wzmianka, że we wsi był tartak oraz młyn zbożowy o napędzie mechanicznym. Spis zabytków województwa kieleckiego z 1981 r. do trwałych śladów Mnina zalicza pozostałości parku z dworem murowanym z XIX wieku, budynek dawnej murowanej karczmy z XIX wieku oraz zabytkowe wyposażenie kościoła. Wieś w ostatnich latach została wzbogacona o sieć wodociągową i telefoniczną. Na jej terenie funkcjonują: szkoła podstawowa, biblioteka publiczna, ośrodek zdrowia, ochotnicza straż pożarna, punkt pocztowy, młyn zbożowy, pięć sklepów. Nad stawem,pełnym ryb znajduje się bar i sklep. Z miejscowości Mnin poprzez Czerwoną Wolę, możemy dojechać do Słupi. Pierwsze wzmianki o miejscowości Słupia pochodzą z 1521 r. i mówią o płaceni~ dziesięciny kościołowi w Pilczycy. Pierwotnie miejscowość nazywano Słup. W 18271 r. było tu 17 domówi 128 mieszkańców, a w 1889 r.już 31 domów i 253 mieszkańców. W 1878 r. jest mowa o folwarku W Słupi. Obecnie miejscowość jest siedzibą Urzędu